Το χέρι του μουσικού: Όταν η ταχύτητα και η ακρίβεια των δακτύλων αρχίζουν να μειώνονται

Το χέρι του μουσικού: Όταν η ταχύτητα και η ακρίβεια των δακτύλων αρχίζουν να μειώνονται

Για έναν μουσικό, τα χέρια αποτελούν ένα εξαιρετικά εξειδικευμένο «εργαλείο». Η εκτέλεση ενός μουσικού οργάνου απαιτεί ταχύτητα, ακρίβεια, συντονισμό και εξαιρετικά λεπτό έλεγχο των κινήσεων των δακτύλων.

Τι συμβαίνει όμως όταν ένα δάχτυλο αρχίζει ξαφνικά να μην ακολουθεί; Όταν τα γρήγορα περάσματα γίνονται δυσκολότερα ή όταν το χέρι δεν έχει πλέον την ακρίβεια που είχε παλαιότερα;

Η πρώτη σκέψη ενός μουσικού μπορεί να είναι ότι χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση. Όμως η μειωμένη απόδοση του χεριού δεν οφείλεται πάντα στην έλλειψη εξάσκησης ή στην κόπωση.

Μία από τις καταστάσεις που πρέπει να διερευνηθούν είναι η εστιακή δυστονία του μουσικού (Musician’s Focal Dystonia).

Τι είναι η δυστονία του μουσικού;

Η δυστονία του μουσικού είναι μία νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει τον έλεγχο συγκεκριμένων, ιδιαίτερα εξειδικευμένων κινήσεων.

Χαρακτηριστικό της είναι ότι το πρόβλημα μπορεί να εμφανίζεται κυρίως ή ακόμη και αποκλειστικά κατά την εκτέλεση του μουσικού οργάνου.

Ο μουσικός μπορεί να χρησιμοποιεί το χέρι του φυσιολογικά στις καθημερινές δραστηριότητες, αλλά μόλις αρχίσει να παίζει, ένα ή περισσότερα δάχτυλα να μην εκτελούν την επιθυμητή κίνηση.

Δεν πρόκειται απλώς για μυϊκή αδυναμία. Το πρόβλημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα οργανώνει και ελέγχει τις εξαιρετικά λεπτές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις που απαιτεί η μουσική εκτέλεση.

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια;

Η έναρξη μπορεί να είναι σταδιακή και, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, τα συμπτώματα να είναι πολύ διακριτικά.

Ο μουσικός μπορεί να παρατηρήσει:

• μειωμένη ταχύτητα στα γρήγορα περάσματα,

• απώλεια ακρίβειας σε συγκεκριμένες κινήσεις,

• δυσκολία στον συντονισμό των δακτύλων,

• ακούσια κάμψη ή έκταση ενός δακτύλου,

• αίσθηση ότι ένα δάχτυλο «κολλάει» ή δεν υπακούει,

• ανεπιθύμητη σύσπαση άλλων δακτύλων κατά την προσπάθεια εκτέλεσης μιας κίνησης,

• αλλαγή στη θέση του καρπού ή του χεριού κατά το παίξιμο,

• δυσκολία σε συγκεκριμένες τεχνικές ή συγκεκριμένα μουσικά περάσματα.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται μόνο κατά το παίξιμο του οργάνου, ενώ σε άλλες δραστηριότητες το χέρι λειτουργεί φυσιολογικά.

Γιατί χρειάζεται σωστή αξιολόγηση;

Η μείωση της ταχύτητας ή της ακρίβειας ενός μουσικού δεν σημαίνει αυτομάτως δυστονία.

Παρόμοια προβλήματα μπορεί να σχετίζονται με υπέρχρηση, τενοντοπάθειες, παγιδεύσεις περιφερικών νεύρων, τραυματισμούς, αρθρικές δυσλειτουργίες ή άλλες νευρολογικές καταστάσεις.

Για τον λόγο αυτό, η σωστή διαφορική αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Στην αξιολόγηση ενός μουσικού δεν αρκεί μόνο η εξέταση του χεριού σε ηρεμία. Χρειάζεται να εξεταστεί η πραγματική λειτουργία που προκαλεί το πρόβλημα.

Αυτό μπορεί να σημαίνει παρατήρηση του μουσικού την ώρα που παίζει, αξιολόγηση συγκεκριμένων κινήσεων και δακτυλισμών, της ταχύτητας, του συντονισμού, της στάσης του άνω άκρου και των αντισταθμιστικών κινήσεων που μπορεί να έχουν αναπτυχθεί.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Η αντιμετώπιση της δυστονίας του μουσικού είναι εξειδικευμένη και εξατομικεύεται ανάλογα με τον μουσικό, το όργανο, τα δάχτυλα που επηρεάζονται και τις συγκεκριμένες απαιτήσεις της εκτέλεσης.

Η αποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει τεχνικές νευροκινητικής και αισθητικοκινητικής επανεκπαίδευσης, τροποποίηση συγκεκριμένων κινητικών προτύπων, σταδιακή επανεκπαίδευση της κίνησης και προσαρμογές της τεχνικής όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Στόχος δεν είναι απλώς η ενδυνάμωση του χεριού, αλλά η βελτίωση του ελέγχου και της ποιότητας της κίνησης.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να απαιτείται συνεργασία μεταξύ διαφορετικών επαγγελματιών υγείας, όπως νευρολόγου με εμπειρία στις κινητικές διαταραχές και εξειδικευμένου θεραπευτή άνω άκρου.

Μην προσπαθείτε απλώς να «παίξετε περισσότερο»

Όταν ένας μουσικός αισθάνεται ότι χάνει ταχύτητα ή ακρίβεια, είναι φυσικό να προσπαθεί να διορθώσει το πρόβλημα αυξάνοντας τις ώρες εξάσκησης.

Όμως, όταν υπάρχει μία διαταραχή κινητικού ελέγχου, η συνεχής επανάληψη της προβληματικής κίνησης δεν αποτελεί απαραίτητα τη σωστή λύση.

Η εμφάνιση ενός νέου και επίμονου προβλήματος στην εκτέλεση χρειάζεται διερεύνηση και όχι απλώς περισσότερη προσπάθεια.

Η έγκαιρη αναγνώριση έχει σημασία

Για έναν επαγγελματία μουσικό ακόμη και μία μικρή αλλαγή στην ταχύτητα, στον συντονισμό ή στην ανεξαρτησία ενός δακτύλου μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην απόδοσή του.

Γι’ αυτό τα πρώτα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται.

Εάν παρατηρείτε ότι ένα δάχτυλο δεν κινείται όπως παλαιότερα, ότι ένα συγκεκριμένο πέρασμα γίνεται ανεξήγητα δύσκολο ή ότι το χέρι σας λειτουργεί διαφορετικά μόνο όταν παίζετε το μουσικό σας όργανο, μία εξειδικευμένη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστεί η αιτία.

Physiospecialists

Εξειδικευμένη Αποκατάσταση Χεριού & Άνω Άκρου

Η εξειδικευμένη αξιολόγηση του χεριού του μουσικού λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη δύναμη και την κινητικότητα, αλλά και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του μουσικού οργάνου, τον λεπτό κινητικό έλεγχο, τον συντονισμό και τα συγκεκριμένα κινητικά πρότυπα που απαιτούνται κατά την εκτέλεση.